عراق با وجود بهره‌مندی از خون و کمک‌های ایران در نبرد با داعش و صادرات برق و گاز، در جنگ علیه ایران دم از بی‌طرفی می‌زند، حال آنکه آسمانش در اختیار آمریکا و اسرائیل است و حق خسارت جنگ هشت‌سالهٔ ایران نیز همچنان نادیده مانده است.
نوشتۀ دکتر جلال یوسفی
ایران در سال‌های سخت حملۀ داعش، نه با شعار بلکه با خون و هزینه، در کنار عراق ایستاد. فرماندۀ شهید ایران، حاج قاسم سلیمانی، در خاک عراق و پس از پیروز در نبرد با داعش، توسط آمریکا به شهادت رسید؛ همان کسی که اگر نبود، بغداد و اربیل و کربلا و نجف نیز سرنوشتی دیگر می‌یافتند. امروز نیز ایران بی‌چشمداشت، برق و گاز به عراق می‌رساند. وزیر نفت ایران اخیراً تأکید کرد که «بخش عمده‌ای از برق عراق متکی به گاز صادراتی ایران است» . بر اساس گزارش‌ها، ایران سالانه ۲ تا ۳ میلیارد یورو گاز و ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار برق به عراق صادر می‌کند . این خدمت، نه یک بار، بلکه سال‌هاست که تکرار می‌شود.
اما خدمت ایران به عراق تنها به داعش و برق و گاز محدود نمی‌شود. در جنگ آمریکا علیه عراق، ایران به هواپیماهای آمریکایی اجازه داد در فرودگاه‌هایش بنشینند تا از گزند آمریکا در امان بمانند؛ اقدامی که در آن زمان، نشانۀ حسن همجواری و همکاری بود. همچنین در جریان رفراندوم جدایی‌خواهی کردستان عراق در سال ۲۰۱۷، ایران مرزهایش را با کردستان مسدود کرد و حتی چند کشور از جمله ترکیه را نیز با خود همراه ساخت تا از تجزیۀ عراق جلوگیری شود. در آن زمان، ایران و ترکیه و سوریه هم‌صدا بر حمایت از تمامیت ارضی عراق تأکید کردند و ایران اعلام کرد که مخالفتش با همه‌پرسی «تقابل با کردها نیست» بلکه دفاع از وحدت عراق است . این‌ها خدماتی است که در حافظۀ تاریخی عراق باید ثبت شده باشد.
اما در همین حال، عراق در برابر تجاوز به ایران، اعلام بی‌طرفی می‌کند. قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی عراق، اخیراً به صراحت اعلام کرد که در صورت ازسرگیری جنگ میان آمریکا و ایران، عراق «موضع بی‌طرفی خود را حفظ خواهد کرد» و «اجماع ملی گسترده‌ای» برای مداخله نکردن وجود دارد. این بی‌طرفی، در ظاهر، موضعی حقوقی و سیاسی است؛ اما در عمل، معنایی جز همراهی با متجاوز ندارد. خود مقامات عراقی اعتراف کرده‌اند که «حریم هوایی عراق از سوی هر دو طرف درگیر مورد استفاده قرار گرفته؛ هواپیماهای آمریکایی و اسرائیلی برای حمله به ایران از آن عبور کرده‌اند». کشوری که آسمانش در سیطرۀ آمریکا و رژیم صهیونیستی است و اجازۀ پرواز و عملیات به آنان می‌دهد، چگونه می‌تواند دم از بی‌طرفی بزند؟ بی‌طرفی در چنین شرایطی، نه بی‌طرفی، بلکه سکوت در برابر جنایت است.
نکتۀ تلخ‌تر آنکه ایران هنوز خسارت جنگ هشت‌ساله را از عراق دریافت نکرده است؛ جنگی که عراق با حمایت غرب و کشورهای عربی آغاز کرد و صدها هزار کشته و مجروح و ویرانی بر ایران تحمیل کرد. در همان حال، کویت-کشوری عربی- غرامت جنگ را از عراق می‌گیرد و می‌ستاند. سازمان ملل متحد رسماً اعلام کرده که عراق «مسئولیت حقوقی» خسارات ناشی از تهاجم به کویت را دارد و کمیسیون جبران خسارات سازمان ملل (UNCC) میلیاردها دلار به کویت پرداخت کرده است. این تفاوت، پرسشی جدی پیش می‌آورد: چرا حق ایران نادیده گرفته می‌شود؟ چرا جامعۀ جهانی و مجامع حقوقی، در برابر حق مسلم ایران سکوت کرده‌اند؟
ایران امروز در برابر این رفتار، باید هم دیپلماسی خود را تقویت کند و هم از ابزارهای حقوقی و اقتصادی بهره بگیرد. بی‌طرفی عراق در جنگ، در حالی که آسمانش در اختیار دشمن است، نمی‌تواند برای ایران پذیرفتنی باشد. ایران باید با صراحت بگوید که خدمت دیروز و امروز خود را فراموش نخواهد کرد و از حق خویش نخواهد گذشت. ملتی که خون داده، حق دارد که پاسخ روشن بخواهد.
بی‌طرفی، اگر با سکوت در برابر جنایت همراه شود، خود جرم است. عراق باید بداند که خدمت ایران، نه از سر ضعف، بلکه از سر مسئولیت بود؛ و ایران نیز باید بداند که حق خود را باید با اقتدار و حکمت مطالبه کند. تاریخ، خدمت‌ها و بی‌مهری‌ها را ثبت می‌کند.
